منبع اطلاعاتی مفید
مقالات ، ادبیات ، عکس ، آموزشهای زناشویی ، موارد جنسی و............
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 اردیبهشت 1390 توسط . کردستانی | نظرات ()

نقاشی عاشورایی از دوران زندیه تا حال، با خلق آثار متنوع از سوی هنرمندان تداوم و گسترش پیدا کرده است؛ از نقاشی های پشت شیشه که قدمت آنها به دوران زندیه بازمی گردد و متأسفانه نمونه های کمی از آنها حفظ شده تا نقاشی های قهوه خانه ای که برگرفته از حماسه و رزم بود... و تا امروز که نقاشان مدرن، دنباله روی پیشینیان خود برای ثبت واقعه عاشورا هستند.

● نقاشی پشت شیشه

نقاشی های پشت شیشه جزو نخستین نقاشی های عاشورایی دسته بندی می شوند که در دوران زندیه و قاجار شکل گرفت. هنرمندانی که به خلق این آثار پرداختند در دوره های بعد دنباله رویی نداشتند و همین امر سبب شد این شکل از نقاشی تداوم نیابد. نقاشی پشت شیشه ایرانی به ۲دسته نقاشی های مذهبی و تزئینی تقسیم می شود. نقاشی های مذهبی شامل نقاشی خط و شمایل هاست. نقاشی های تزئینی هم مرکب از گل و مرغ، شمایل، دورنما، مجالس شاهنامه و همچنین آثاری با الهام از داستان های عاشقانه ایرانی است. شمایل های پشت شیشه با محتوای ارزشمندی که دارند می توانند در زمره هنرهای دینی قرار بگیرند.




نقاشی پشت شیشه در سال های پایانی رونق اش، با الهام از تعزیه و پرده خوانی شکل گرفت. این اتفاق نشان دهنده استمرار اعتقادات قلبی مردم به مذهب تشیع و همچنین فرهنگ ایران باستان بود. اما همراه با دگرگونی های اجتماعی ایران و تغییر حکومت از قاجار به پهلوی، فرهنگ و هنر هم دستخوش تحولات عمده شد و طرفداران نقاشی پشت شیشه هم به تدریج کمتر شدند. نماد در نقاشی های پشت شیشه نقش مهمی داشت. نقش اژدها در نقوش تمثیلی پرده های درویشی و نقوش به کار رفته در علامت ها از نقش این حیوان، نماد عقوبت و سرانجام کار فرعون، یزیدیان زمانه و آتش جهنم دانسته شده است.

نقش شیر کاملاً قدیمی است و جزو آیین های کهن ایرانیان بوده است. در پرده های مصیبت و نقاشی های مذهبی، نقش شیر، گاه به عنوان پاسدار جنازه های خون آلود تداعی شده و گاه نشانی از رشادت و دلیری داشته و در عین حال تسلیم بودن سرداری همچون حربن یزید ریاحی نزد امام حسین(ع) را به خود گرفته است. همچنین در نقاشی های مذهبی مربوط به کربلا و یا در نقاشی های مرتبط با حضرت علی(ع)، نقش شیر را می بینیم که گاه به گونه ای نمادین نشان از شجاعت و دلیری دارد. در نقاشی های مذهبی، هر کجا تمثال حضرت علی(ع) نقش می بندد، شمشیر (ذوالفقار) ایشان نیز به عنوان عنصر جدانشدنی، همواره حضور دارد.

در ایام عاشورا علامت هایی که پیشاپیش دسته های عزادار حرکت می کند، گاه خود شمشیر و سپر به صورت نمادین یادآور حوادثی است که در کربلا رخ داده است. کشکول و تبر هم به عنوان یک سلاح قدیمی همواره مطرح و نقوش مختلفی در هر دوره زینت بخش آن بوده است. کشکول و تبر به شکل نمادین می تواند هم یادآور جنگ باشد و هم یادآور حضور جبرئیل در نینوا به صورت درویشی نزد امام حسین(ع). در کاشیکاری های مذهبی نیز با چنین تصاویری روبه رو هستیم.

سمبل دست بریده یادآور حماسه کربلاست و در این عرصه، می تواند یادآور نوایی باشد که در نینوا سر داده شد؛ نوایی که از اعماق قرون به گونه ای نمادین در بطن این نقش جای می گیرد و برای بینندگان، مجسم کننده حماسه کربلاست؛ کبوتر و آهو. کبوتران سفید در غروب خونین کربلا از واقعه ای ناگوار خبر می دهند و گاهی نقاشان، کبوتران سپید را به کنایه کفن سپید و خون آلود شهیدان نقش کرده اند. آهو نماد مظلومیت و بی گناهی و ظلمی که بر پاکان اهل بیت(ع) رفته است؛ از این رو تعجبی نیست اگر در کنار صحنه کربلا و جنگ امام حسین(ع) نقش ببندد.

● نقاشی قهوه خانه ای

نقاشان قهوه خانه ای سهم مهمی در خلق مضامین مذهبی و به ویژه وقایع عاشورا داشته اند و بر خلاف دسته اول، آثار بسیاری از این هنرمندان، در موزه ها حفظ و نگهداری می شود. در دوره قاجار، قهوه خانه ها همچون یک نهاد اجتماعی بودند؛ نقالان و پرده خوانان، ماجرای کربلا را بازخوانی می کردند و مخاطبان بسیاری داشتند. قدیمی ترین پرده عاشورا را «ناطق» نامی در دوره زندیه به تصویر کشیده است. این پرده در چند بخش مجزا، اتفاقات مربوط به لشکر عمر سعد، خیمه گاه حضرت قاسم، صحنه نبرد علی اکبر(ع)، آب آوردن از فرات، قتلگاه و حضرت اباعبدالله(ع) را روایت می کند.

نقاشی قهوه خانه ای در دوره قاجار اوج گرفت و چهره های شاخصی در مقاطع زمانی مختلف در این عرصه کار کرده اند که از آن میان می توان به علیرضا قوللرآغاسی، فتح الله قوللرآغاسی، حسین قوللرآغاسی، محمد مدبر، حسین همدانی و حسین تفتی اشاره کرد. آثار این هنرمندان بر ۳محور روایت های حماسی، مذهبی و بزمی متمرکز بود.

در نقاشی قهوه خانه ای هنرمندان به روایت داستان ها، باورها و اعتقادات جاری مردم کوچه و بازار می پردازند. علاوه بر ارزش هنری، این آثار از نظر جامعه شناسی، اسطوره شناسی و مردم شناسی نیز دارای اهمیت و ارزشند. نقاشی قهوه خانه ای ایران برگرفته از هنر نگارگری و نقاشی درباری قاجار است و نقاش به ابعاد واقعی شخصیت های نقاشی اهمیتی نمی دهد و اندازه ها را براساس اهمیت شخصیت ها در داستان نقاشی می کند.

این نقاشی در اواخر قاجار و اوایل پهلوی اوج گرفت. محمد مدبر و حسین قوللرآغاسی از مهم ترین نقاشان این رشته به شمار می روند. این شیوه در دهه های ۲۰ و ۳۰ شمسی مورد توجه هنرمندان مدرنیست ایرانی به ویژه اهالی مکتب سقاخانه قرار گرفت.

چلیپا در مورد نقاشی قهوه خانه ای می گوید: جریان نقاشی قهوه خانه ای جدا از نقاشی رسمی مانند کمال الملک و... در دل مردم و قشرهای پایین تر رشد و نمو پیدا کرد و حتی سفارش دهندگان نیز از این قشر بودند. رابطه تنگاتنگ نقاشی قهوه خانه ای با نقالی و تعزیه خوانی باعث شد مردم عادی آرزوی زندگی با قهرمانان اسطوره های ملی و مذهبی را داشته باشد.

این مکتب پاسخگوی نیازهای ملی و مذهبی بوده و جالب این است که بار دیگر اسطوره های ملی و مذهبی را با یکدیگر پیوند می دهد. نوع چهره پردازی در این نقاشی ها یکی است؛ یعنی همه آنها پاکی را نشان می دهند؛ مانند چهره پردازی های مشابه سیاوش و علی اکبر(ع). این ترکیب ها یک نوع وحدت در زنده نگه داشتن اسطوره هاست.

چلیپا ارتباط نقاشی قهوه خانه ای و تعزیه را با این توضیح که نقاشی قهوه خانه ای یک نوع نقاشی شیعی است توضیح داده و می گوید: اندیشه ها و آرزوهای شیعه در این نوع نقاشی به چشم می خورد چنان که در دوره صفویه وجود دارد. البته این تنها وجه نقاشی قهوه خانه ای نیست و روی اسطوره های ملی نیز کار شده و تابلوهایی با موضوع بزم شاهان در دست است ولی بعد از صفویه و اوایل زندیه، از زمانی که تعزیه رواج پیدا می کند، وقایع عاشورا در نقاشی قهوه خانه ای به شکل تکامل یافته ای تصویر شده است که این نقاشی ها در امامزاده زید گیلان، تابلو حسینیه ها و کاشی های هفت رنگ هست و تا پیش از این، تصویرسازی های عاشورا نیست.

● نقاشی مدرن

نقاشی های مدرن عاشورایی نیز در دوران هنر مدرن شکل گرفت و موج سوم نقاشی عاشورایی آغاز شد. در این دوره آثار بیشتری با این مضمون شکل گرفت و تنوع بیشتری یافت.

شاید مشهورترین تابلو نقاشی عاشورایی در دوران هنر مدرن توسط استاد فرشچیان در سال ۱۳۵۵ به تصویر کشیده شد که در سال ۱۳۶۹ توسط استاد به موزه آستان قدس رضوی هدیه شد.

حبیب الله صادقی، مدیر دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد که خود نیز آثاری با موضوع عاشورا خلق کرده است درباره کیفیت نقاشی های عاشورایی که در دوران معاصر تصویر شده معتقد است: بخشی از این نقاشی ها که همراه با کلام بودند موضوعات حماسی، بزمی، رزمی و مردمی داشتند و در تکایا و قهوه خانه ها روایت می شدند.

نقاشان نوگرا هم می خواهند شیوه بیان را از حالت عینی خارج کنند و مثالی تر نقاشی کنند. بخش دیگری از نقاشی های قهرمان پردازانه نیز مدتی بود که در ایام محرم و عاشورا بسیار به چشم می خورد که قهرمانان این آثار شبیه داستان های شرق دور و هند بودند که لباس عربی به تن داشتند. این نوع نقاشی ها رفتارهایی زمینی از انسان های آسمانی را به تصویر می کشیدند که خوشبختانه با این نوع نقاشی ها و تصاویر مقابله شد.

صادقی با تأکید بر حمایت از نقاشی های قهوه خانه ای و مدرن می گوید: از دوران نقاشی قهوه خانه ای تا دوره نقاشی مدرن تلاش هایی برای ثبت واقعه عاشورا شده است ولی همه این تلاش ها به نحوی یا روایت مستقیم و در خدمت کلام است و یا اینکه بسیار تجریدی است و احتیاج به مداقه بیشتری دارد.

صادقی با اشاره به تابلو «عصر عاشورا» فرشچیان می گوید: البته بعد از انقلاب اسلامی، محمود فرشچیان با خلق تابلو عصر عاشورا بسیار در این زمینه فعالیت کرد ولی به عقیده من فرشچیان پالت شخصی خود را دارد و هر هنرمندی باید بتواند روایت خاص خود را از ماجرای عاشورا به تصویر بکشد، ضمن اینکه نباید هنرمند عینی گرایانه عاشورا را روایت کند بلکه باید کشف بزرگ تری از این ماجرا داشته باشد.




درباره وبلاگ
سلام دوست عزیز به وبلاگ خودتون خوش امدید . تو این وبلاگ هر چی بخواهید پیدا میشه . فقط خوب بگردید.
Iranbloglist.comوبلاگ برتر را انتخاب کنید.
موضوعات
آخرین مطالب
نظر سنجی
دوست عزیز نظرت راجب وبلاگ چیه




نویسندگان
آرشیو مطالب
پیوند ها
پیوندهای روزانه

 

گالری عکس
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :



تمام حقوق این وبلاگ و مطالب آن متعلق به صاحب آن می باشد.

قالب وبلاگ

پیامک عاشقانه

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic